Cũng như ở các nước phương Đông, chào đón một năm mới trong tết Nguyên ở Nhật Bản có những phong tục rất đặc biệt đặc trưng của đất nước mặt trời mọc.

Tiệc tiễn năm cũ

Ở Nhật mọi người làm việc đến 30/12. Đến ngày đó, các công sở thường tổ chức ăn uống tiễn năm cũ. Những bữa tiệc như vậy được gọi là Bounenkai diễn ra từ những ngày đầu của tuần cuối cùng năm cũ (tạm dịch là bữa tiệc để quên đi những vất vả và khó khăn của năm cũ). Cũng giống như Việt Nam, cuối năm là dịp các nhân viên được lĩnh tiền thưởng cả năm nên họ có tiền để chi tiêu thoải mái. Sau đó là dịp để mọi người tụ tập đi chơi, chúc tụng nhau chào mừng năm mới. Bạn đã thử đi một tour du lịch Nhật Bản vào đúng dịp năm mới chưa?





Lau rửa nhà cửa, trang trí đón năm mới

Vào năm mới, người Nhật có tục lệ Susuharai - lau rửa nhà cửa cả trong lẫn ngoài sạch sẽ để tẩy sạch các vết nhơ của năm cũ, đón năm mới. Cũng như vậy, vào ngày cuối cùng ở trường học trước khi nghỉ đông, học sinh và công nhân viên chức cũng phải làm tổng vệ sinh để trường sẵn sàng đón năm mới và hầu hết các công ty cũng dành ngày làm việc cuối năm để dọn dẹp.

Sau khi dọn dẹp xong, người Nhật trang trí Kadomatsu ở hai bên cửa nhà để đón may mắn. Kadomatsu là 3 ống tre tươi vát chéo cùng một vài cành thông.

Ngoài ra, lý do dùng cành thông để trang trí là vì trong mùa đông, thông vẫn xanh tươi, tượng trưng cho sự thanh khiết và sức sống. Đồng thời lá thông sắc nhọn có thể diệt trừ ma quỷ, Kadomatsu có hình giống cái thang để vị thần của năm mới (thần Toshigami) xuống hạ giới đem may mắn đến cho nhà nhà, người người.





Dưới vòm cửa hay trên bàn thờ, người ta treo Shimekazari, Shimekazari là một loại trang trí để ngăn không cho quỷ lai vãng vào địa phận nhà, tương tự như tục cắm cây nêu ngày Tết của Việt Nam.

Ngày nay, người ta không chỉ treo Shimekazari trước cửa nhà mà còn treo trước tàu, xe, các phương tiện đi lại với hy vọng nó sẽ giúp tài xế tránh khỏi tai nạn, Kadomatsu và Shimekazari được trang trí cho đến hết ngày mùng 7-1 và sau đó, theo tục lệ, người ta sẽ mang đến chùa để đốt như hình thức hóa vàng của người Việt. Hiện nay, nhiều gia đình thường không mang đến chùa mà tự đốt ngay tại nhà của mình.

Ăn mỳ, đi lễ trong đêm tất niên

Trong đêm tất niên (Oomisoka), là ngày quan trọng trong truyền thống của người Nhật vì đây là ngày cuối cùng của năm cũ. Sau khi hoàn tất công việc dọn dẹp nhà cửa trong ngày, vào đêm giao thừa, người Nhật sẽ ăn một bữa tối hoành tráng nhất trong năm. Bữa tối này thường diễn ra vào khoảng 10h hay 11h đêm tại nhà, mọi người quây quần lần cuối cùng trong năm cũ, cùng nhau ăn Toshikoshi-Soba, sợi mỳ dài của Toshikoshi-Soba tượng trưng cho tuổi thọ và may mắn kéo dài trong năm mới. Đây là một trong những nét văn hóa độc đáo của Nhật Bản.

Gần thời điểm giao thừa, rất nhiều người đổ về các đền điện hay chùa chiền gần nhà để thực hiện nghi lễ Ninenmairi. Ninen có nghĩa là 2 năm, còn Mairi có nghĩa là đi để cầu nguyện, ở khắp Nhật Bản, các đền thờ Shinto chuẩn bị amazake (một loại rượu truyền thống nhẹ, có vị ngọt) để phát cho các đám đông vào lúc nửa đêm. Lúc này, chuông lớn ở các chùa trên toàn nước Nhật thi nhau cất tiếng. Người ta đẩy một cây gỗ lớn treo trước cái chuông húc vào chuông làm vang lên âm thanh như tiếng cồng.

Tiếng chuông vang lên 108 lần để xua đi 108 ham muốn trần tục khiến con người phải khổ sở, theo như lời răn của đạo Phật. Âm thanh sâu và trầm của tiếng chuông vang đi hàng vạn dặm qua bầu không khí đêm khô và lạnh, thông báo năm cũ đã kết thúc và chào mừng năm mới.





Sau khi lễ chùa, cầu mong thần phù hộ cho năm mới vô sự, an khang, trước khi về, người ta thường rút quẻ (Omikuji). Nội dung của quẻ dù là lành hay hung đều có lời khuyên hay bài học. Người Nhật có tập quán khi rút được quẻ lành thì mang về, nếu rút phải quẻ hung thì buộc lên cành cây như một lời hứa với vị thần rằng sẽ cố gắng hành động theo lời khuyên của thần. Nhiều khách du lịch Nhật Bản rất thích thú rút quẻ đầu năm nên họ thường ở lại vào dịp năm mới của Nhật.

Lễ đón mừng năm mới

Sáng 1/1, các gia đình đều làm lễ đón mừng năm mới. Đầu tiên là rượu mừng năm mới trừ tà khí trong năm đó và để kéo dài tuổi thọ, tiếp đến là món canh bánh dày Ozoni và món canh này sử dụng tất cả các nguyên liệu củ cải, khoai và bánh dày… những thứ được bày cúng trên bàn thờ tổ tiên trong đêm giao thừa. Người Nhật quan niệm, ăn những thứ các vị thần hay tổ tiên đã ăn sẽ tăng thêm sức mạnh.

Một đồ ăn nữa không thể không nhắc đến trong ngày Tết đó là Osechi, một phần vì quan niệm xa xưa cho rằng nấu nướng trong ba ngày đầu năm mới không tốt cho vị thần bếp, phần vì để giải phóng cho các bà nội trợ khỏi công việc nấu nướng bận rộn trong mấy ngày năm mới nên người Nhật có tục lệ chuẩn bị sẵn đồ ăn nguội gọi là osechi trong một cái hộp lớn để cả nhà cùng ăn. Các siêu thị đều có bán các hộp Osechi như vậy. Các đại gia đình tụ tập ăn uống, cùng trò chuyện và cùng đọc các tấm Nengajou - thiếp chúc mừng năm mới.

Nengajou





Gửi thiếp chúc mừng năm mới cho bạn bè, người quen… là phong tục ai cũng làm ở Nhật và Nengajou giống như bưu thiếp và có số ở trên. Đầu năm mới, nhà nước quay xổ số và những ai nhận được nhiều Nengajou thì có cơ may trúng thưởng nhiều hơn. Bưu điện Nhật thường quy định ngày gửi Nengajou, những Nengajou bỏ đúng thời gian quy định sẽ được chuyển đến người nhận đúng ngày 1/1 bất kể người đó ở nơi nào trên nước Nhật. Khách đến chơi nhà chủ dịp năm mới thường mừng tuổi cho trẻ con.
Bán hàng giá rẻ nhân dịp đầu năm

Sau ngày mùng 1 Tết, sang ngày 2/1, rất nhiều các siêu thị và cửa hàng bách hóa trên khắp nước Nhật mở cửa trở lại để phục vụ khách hàng. Họ cho các mặt hàng kinh doanh của cửa hàng mình vào trong một túi to, bên ngoài in chữ fukubukuro (túi phúc) và bán với giá rẻ bất ngờ nên rất nhiều người Nhật xếp hàng từ sớm để mua cho bằng được. Đó cũng là một tập quán ngày Tết của Nhật.

Tục lệ ăn cháo chay, làm vỡ bánh dày

Ngày 7/1, người Nhật có tục lệ ăn cháo chay Nanakusagayu. Cháo này được nấu từ 7 loại rau quả để cầu chúc sức khỏe.




Làm vỡ bánh dày (Kagamibikari) là tục lệ người Nhật Bản tiến hành vào ngày 11/1. Bánh dày hình gương tượng trưng cho may mắn nên người Nhật không cắt mà làm vỡ bằng búa. Bánh dày vỡ ra được nấu thành chè với đậu đỏ cũng hàm ý mang lại những điều tốt đẹp.

Lễ thành nhân

Ngày Lễ thành nhân (Seijin-no-hi) diễn ra vào ngày thứ hai tuần thứ hai của tháng 1, là ngày làm các nghi lễ trang trọng để công nhận và chúc mừng các nam, nữ thanh niên Nhật tròn 20 tuổi trong năm đó. Ngày này thường được tổ chức tại các ngôi đền nổi tiếng ở từng địa phương, nơi các thanh niên đó cư trú. Sau ngày này, nhiều người Nhật mới thực sự cảm giác là hết Tết và trở lại cuộc sống bận rộn thường ngày.

Quả thật những món ăn nhanh của Nhật Bản rất ngon. Mình kết nhất món mì xào Fujinomiya yakisoba, hương vị đặc trưng, phù hợp vs giới trẻ hiện nay

1. Hải quan: Khi đi du lịch nước ngoài, Quý khách được phép mang theo:
- Tiền mặt: không quá 5.000 USD; tiền Việt Nam: không quá 15.000.000 VND; vàng không quá 300gr, kim cương trên 3 ly
- Hành lý gửi: 20 kg, hành lý xách tay: 5 kg. Khi trọng lượng hành lý vượt quá định mức, quý khách phải đóng thêm tiền theo bảng giá quy định của hãng hàng không (khoảng 5 – 10 USD / kg tùy theo từng hãng hàng không).
- Được phép mua hàng miễn thuế trị giá 200 USD trở xuống. Nếu hàng hóa trị giá trên 200 USD phải khai và đóng thuế xuất nhập khẩu theo qui định của hải quan Việt Nam.
Quý khách lưu ý:
- Không bỏ các chất lỏng (dầu gội, sữa tắm, nước hoa ….) và các vật bén nhọn như : dao, kéo, kềm cắt móng tay trong hành lý xách tay mang theo lên máy bay…
- Không mang theo trái cây tươi khi nhập cảnh Nhật Bản
- Không nên giúp ngưới khác xách hộ bất kỳ hành lý nào, nhất là tại cửa khẩu - sân bay quốc tế nhằm tránh phiền phức cho bản thân.
Khi xuất nhập cảnh, Quý khách nên nghe theo sự hướng dẫn của Trưởng Đoàn để thủ tục được nhanh chóng và tránh bị thất lạc.

2. Khí hậu Nhật Bản
Nhật Bản thuộc vùng ôn đới có bốn mùa mang những đặc điểm riêng. Mùa Xuân và mùa Thu là hai mùa đẹp nhất trong năm. Thời gian lý tưởng nhất để đến Nhật bản là vào nửa cuối tháng 3 đến nửa đầu tháng 4 - lúc hoa Anh Đào nở rộ và từ nửa cuối tháng 10 đến nửa đầu tháng 11- là thời kỳ bạn có thể ngắm lá vàng lá đỏ. Nhiệt độ trung bình cả năm ở Tokyo là 15,6 oC nhưng mùa hè nhiệt độ ở đây thường trên 30 oC và ban đêm hơn 25o C. Mùa đông Tokyo rất lạnh, nhiều khi có tuyết.

3. Giao thông ở Nhật Bản
Hệ thống giao thông công cộng ở Nhật Bản rất hiện đại, dịch vụ tốt, tầu điện ngầm, tầu nổi và xe buýt rất phổ biến và thuận tiện. Hệ thống thông tin, chỉ dẫn tại các ga tầu rất rõ ràng, dễ hiểu. Có cả chi dẫn bằng tiếng Anh kèm theo.

4. Tiền tệ: Tiền Yên (JPY). 1JPY tương đương 196 VND; 1USD tương đương 95 JPY. Tỷ giá lên xuống tùy thời điểm. Khi đến Nhật Bản tốt nhất bạn nên mang theo tiền Yên, hầu hết các khách sạn, nhà hàng, cửa hàng, cửa hiệu đều thanh toán bằng tiền Yên, không thu Đô La Mỹ.

5. Múi giờ:
Giờ Nhật đi trước giờ Việt Nam 02 tiếng. Ví dụ: Tại Việt Nam là 12h00 trưa thì tại Nhật là 14:00 chiều cùng ngày.

6. Xin visa vào Nhật Bản:
Đối với người có hộ chiếu ngoại giao, hộ chiếu công vụ: được miễn thị thực Nhật Bản từ ngày 01/5/2005 theo qui định của Bộ Ngoại Giao hai nước Việt Nam- Nhật Bản.
Đối với người có hộ chiếu phổ thông: cần phải xin thị thực nhập cảnh Nhật Bản.

7 . Mua sắm hàng hóa
Thuế VAT ở Nhật là 5%. Người nước ngoài được miễn VAT khi mua hàng với điều kiện phải mua ở các cửa hàng miễn thuế và phải trình hộ chiếu. Vì vậy khi mua hàng ở Nhật , đặc biệt là đồ điện tử ( ví dụ tại Akihabara, Big Camera ...) bạn nên nhìn biển của cửa hàng có đề chữ "Duty Free Shop" , nếu không ghi gì thì tốt nhất bạn nên hỏi nhân viêc bán hàng xem có được miễn thuế không trước khi quyết định mua. Lưu ý nếu được miễn thuế người ta sẽ khấu trừ luôn tiền thuế vào hóa đơn nhưng bạn phải giữ hoá đơn phòng khi cần xuất trình tại sân bay. (Khác với các nước Châu Âu là dù được miễn thuế cũng phải trả cả tiền thuế ngay khi mua hàng, sau đó ra sân bay trình hoá đơn cho Hải quan, khi đó số hàng này mới được trừ thuế và số tiền này có thể lấy lại trực tiếp tại sân bay).

8. Điện: ở Nhật là 100V, ổ cắm dẹt, 2 lỗ. Bạn nên mang theo phích cắm dẹt 2 chân và hoặc phích chuyển đổi từ ổ dẹt ra ổ tròn.
Nước: Tất cả nước máy đã qua hệ thống khử trùng, nhưng nên uống nước đung sôi để nguội.

9. Cư xử
Người Nhật rất coi trọng tự do cá nhân vì vậy không nên cười nói lớn tiếng hoặc đùa giỡn nơi công cộng /nhà hàng làm ảnh hưởng tới người khác. Xả rác, hút thuốc nơi có bảng cấm sẽ bị phạt. Khi bỏ rác vào thùng, phải để ý phân loại rác theo chỉ dẫn.

10. Vật dụng mang theo
Nên mang theo giầy nhẹ, đế bằng và kín chân để tạo cảm giác thoải mái khi đi bộ. Nên mang theo áo khoác trong trường hợp khí hậu thay đổi đột ngột vào ban đêm. Nên trang bị túi thuốc cá nhân gồm các loại thuốc đặc trị cho bệnh của bạn vì ở Nhật và nhiều nước khác khi mua thuốc điều trị cần phải có đơn của bác sỹ địa phương.

11. Lưu ý khi sử dụng các dịch vụ khách sạn:
- Đa số các khách sạn đều có dịch vụ PAY TIVI (chiếu các loại phim giải trí). Nếu không xem, đề nghị bạn không bấm nút PAY. Nếu nhấn nút rồi sau đó không xem bạn vẫn phải thanh toán tiền.
- Có thể trong một vài khách sạn có sử dụng hệ thống robot minibar (tủ lạnh chứa thực phẩm tự động), nếu không sử dụng không nên nhấn nút lấy các sản phẩm, trong trường hợp đã nhấn nút lấy thực phẩm không nhét trả trở lại vì máy đã tính tiền rồi.

12. Điện thoại
Điện thoại ở khách sạn rất đắt. Vì thế, bạn nên mua thẻ điện thoại ở Nhật Bản rồi gọi tại các cabin điện thoại công cộng, hoặc bỏ xu trực tiếp vào các máy điện thoại công cộng. Mỗi lần gọi nội thành bỏ vào máy 100 Yên. Đối với người có điện thoại cầm tay có thể đăng ký mở roaming tại Việt Nam và sử dụng điện thoại của mình tại Nhật, tuy nhiên điện thoại của bạn phải có chương trình hỗ trợ 3G thì mới dùng được ở Nhật. Có thể thuê điện thoại di dộng (ví dụ tại quầy ABC gần chỗ bán vé Limousine Bus) ngay tại sân bay sau khi làm xong thủ tục nhập cảnh, tiền cước rẻ hơn là gọi từ di động của chính mình. Ngoài việc trả 1 khoản cố định cho việc thuê 1 chiếc điện thoại di động khoảng 2000 Yên/ tuần, bạn phải trả tiền cước cho từng cuộc gọi là 80 Yên/phút nếu gọi trong thành phố, 200 Yên/ phút nếu gọi quốc tế. Tuy nhiên bạn chỉ được chọn 1 trong 2 loại mức cước nói trên, nghĩa là nếu chọn mức cước 80 Yên/phút thì không gọi được quốc tế, nếu chọn mức 200 Yên/phút thì dù gọi nội thành cũng vẫn bị tính mức 200 Yên/phút chứ không phải 80 Yên/phút. Trả điện thoại và thanh toán tại sân bay, gần quầy Check - In của Việt Nam airline khi về nước. Khi thuê điện thoại phải xuất trình hộ chiếu và thẻ tín dụng. Thanh toán bằng thẻ tín dụng.

- Gọi điện thoại từ Việt Nam sang Nhật Bản :
0081 + mã vùng + số thuê bao của Nhật. Nếu mã vùng và số thuê bao bắt đầu bằng chữ số 0 thì bỏ số 0 đi rồi bấm các số tiếp theo:
Ví dụ: 00 81 3-5402-8003 (gọi số 03-5402-8003 ở Tokyo)
00 81 90- 4831- 4723 (gọi số di động 090- 4831- 4723)

- Từ Nhật Bản gọi về Việt Nam
010 84- 8- 3838 2288 (Gọi số 3838 2288 ở TP.HCM)
010 84- 912 345 345 (Gọi số di động 0912 345 345)

* Điện thoại khẩn cấp tại Nhật bản:
1. Khi có người bị đột quỵ, ốm đau, khi có hỏa hoạn hoặc có người bị thương hoặc cần cứu hộ ...ấn số 119. Điện thoại viên trực 24/24, tiếng Anh, không mất phí.
2. Khi cần báo cảnh sát vì lý do bị tai nạn giao thông hoặc bị tội phạm tấn công, cướp giật...gọi số 110. Nếu bạn không nói được tiếng Nhật, tổng đài 110 sẽ hướng dẫn phím chuyển để kết nối tới thông dịch phiên (tiếng Anh hoặc một ngôn ngữ nào đó).
3. Cứu hộ trên biển gọi số 118
4. Thông tin liên quan đến mất hộ chiếu, cấp hộ chiếu mới, visa ... liên hệ với Đại sứ quán Việt Nam tại Tokyo, địa chỉ: 50-11 Motoyoyogi-cho, Shibuya-ku, Tokyo 151-0062, Tel: 03-3466-3311 (bộ phận lãnh sự); Fax: 03-3466-7652
Homepage: http://www.vietnamembassy-japan.org
hoặc Tổng lãnh sự quán Việt Nam tại Osaka, Nhật Bản, địa chỉ :
Osaka-fu, Osaka-shi, Chuo-ku, Bakuro-cho 1-4-10
Estate Bakurocho Building 10F, 541-0059 Japan
Tel: 06-6263-1600 Fax: 06-6263-1770
Homepage: http://www.vietnamconsulate-osaka.org/vi/
5. Thông tin liên quan đến thương mại, liên hệ với Thương vụ Việt Nam tại Nhật Bản, địa chỉ: 50-11 Motoyoyogi-cho, Shibuya-ku, Tokyo 151-0062
Tel: 03- 3466 - 3315 / 3466 3436; Fax: (81-3) 3466 3360
E-mail: vntrade@dream.ocn.ne.jp và jp@moit.gov.vn