Những món ăn đặc sắc. Không chỉ là cách chế biến mà còn những câu chuyện, những phong tục...
Hình đại diện của người dùng
hoavee
 
Bài viết: 5
Ngày tham gia: 02 Tháng 8 2011 20:56

Đặc sản vùng Tây Bắc

gửi bởi hoavee 31 Tháng 10 2011 13:52

Đặc sản vùng Tây Bắc - Thơm ngon món gà bọc đất miền Tây Bắc.

Có xuất xứ từ vùng đất Tây Bắc xa xôi như Điện Biên, Lai Châu, Yên Bái... món gà bọc đất nóng hổi, nhồi xôi nếp nương có hương vị thơm ngon đến khó cưỡng.

Hình ảnh

Để làm được món này, bạn phải dành thời gian và kỳ công từ việc chọn lựa những chú gà đồi, được nuôi bằng thóc, gạo, côn trùng... sau công đoạn nhổ lông, làm sạch là công đoạn nhồi gạo nếp được trồng trên nương cao, tẩm gia vị thật ngon.

Hình ảnh

Tiếp theo, bạn hãy bọc gà bằng một lớp lá sạch, thơm, trét đất sét xung quanh con gà rồi nướng trên bếp than đỏ hồng, nung ở nhiệt độ cao hết cỡ.

Hình ảnh

Sau khi gà chín, bóc lớp đất sét bên ngoài ra, bạn sẽ khó mà cưỡng lại được vẻ ngoài đẹp mắt, ngon miệng và thơm phức của chú gà vàng ươm hấp dẫn trước mắt.
Hình đại diện của người dùng
lalala1990
 
Bài viết: 126
Ngày tham gia: 21 Tháng 6 2012 15:47

Ăn thắng dền trên Đồng Văn

gửi bởi lalala1990 21 Tháng 6 2012 19:43

Ai lên Đồng Văn (Hà Giang) cũng muốn một lần thưởng thức thắng cố. Thắng cố chỉ ăn trong những phiên chợ. Còn thắng dền, giữa thị trấn hun hút gió mùa đông mà được ngồi bên bếp lửa ăn bát thắng dền, thật không có gì ấm áp và thú vị bằng.
Tối ở Đồng Văn, chúng tôi hay hẹn nhau: “Lát đi ăn thắng dền nhé!”. Đây là một món ăn chơi của người Hà Giang nói chung và là món ăn “gọi bạn” quây quầy bên nhau nói riêng ở thị trấn Đồng Văn những đêm đông giá rét. Sau bữa tối với nhiều đặc sản Đồng Văn từ thịt gác bếp đến xúc xích lợn, thưởng thức một bát thắng dền ấm bụng quả là một lựa chọn thanh tao, hợp lý.

Hình ảnh
Thắng dền Đồng Văn

Thắng dền trông giống bánh trôi tàu ở Hà Nội, giống bánh cống phù ở Lạng Sơn, được làm từ bột gạo nếp, có thể làm chay hoặc bọc nhân đậu đỗ. Mỗi viên bột được nặn to hơn đầu ngón tay cái chút xíu, cho vào nồi nước dùng luộc, đến khi nổi lên chủ quán sẽ dùng muôi vớt ra. Thắng dền thơm ngon hay không là ở bát nước dùng, được pha bởi hỗn hợp ngọt ngào của đường, béo ngậy của nước cốt dừa và cay cay của gừng đun nóng. Có thể rắc thêm vừng hoặc lạc cho món ăn thêm bùi. Khách ăn thường bỏ một hai viên thắng dền vào ngậm trong miệng một lúc, ngấm cái vị ngọt béo của nước đường, vị cay se se của gừng tươi, vị bùi ngậy của vừng lạc.
Ngồi chuyện phiếm bên bát thắng dền cùng bạn bè, hỏi chuyện vợ chồng chủ quán và cánh thanh niên đi chơi tối, để hiểu thêm cuộc sống đồng bào nơi địa đầu cực Bắc, bạn tôi còn mang nước cốt táo mèo, rượu vodka ra pha với tabasco cay xè để thưởng thức cùng món quà dân dã. Đêm như dài ra với bao câu chuyện về Phó Bảng, Sủng Là, Mã Pì Lèng, Săm Pun vời vợi...
Nhẩn nha, nhẩn nha, vài chục viên thắng dền đã hết từ bao giờ. Lại chìa bát chờ chủ quán nặn mẻ thắng dền khác. Giá chỉ 5.000 đồng/bát, nhưng ăn đến đâu luộc đến đó, không phải vội vàng. Ấy thế mà có tối đông khách, cũng làm hết vài cân bột gạo. Đám khách ngồi khuya không làm chủ quán nản lòng, hai vợ chồng lại tỉ mẩn nặn thêm hai bát thắng dền, luộc chín, chờ khách vừa ăn vừa rì rầm trò chuyện...
Hình đại diện của người dùng
lalala1990
 
Bài viết: 126
Ngày tham gia: 21 Tháng 6 2012 15:47

Đặc sản Tây Bắc: Cá Trê kho thập cẩm

gửi bởi lalala1990 22 Tháng 6 2012 16:00

Bạn có thể thưởng thức cá trê kho thập cẩm nhâm nhi cùng chút rượu thơm lừng hay món xôi ba màu sẽ thêm phần thi vị cho bữa ăn. Chỉ bằng loại cá bình dị, quen thuộc kết hợp với các gia vị sẵn có mà khiến thực khách dù chỉ một lần được thưởng thức món cá trê kho thập cẩm của người vùng cao Tây Bắc đã thực sự bị chinh phục.

Mấy người bạn tôi vừa đi du lịch Tây Bắc về, xuýt xoa kể những kỷ niệm khi dừng chân ở núi rừng Tây Bắc. Vùng núi cao nhiều bí ẩn này có món cá trê kho thập cẩm rất đặc biệt.
Bạn khó có thể quên được hương vị đặc trưng của món cá trê kho thập cẩm bởi hương vị đặc trưng của món ăn này. Độc đáo của món cá trê kho thập cẩm là cách tẩm ướp gia vị. Khi thưởng thức món ăn này bạn sẽ thấy nó hoàn toàn khác với những món cá kho khác mà bạn đã từng ăn trên các vùng miền đất nước. Cá trê kho thập cẩm không chỉ là món ăn truyền thống, mà còn mang đậm sắc thái dân tộc.

Công phu của món ăn này còn nằm ở cách chế biến cá. Con cá trê độ một cân, cân rưỡi, mổ từ phía sau lưng bỏ ruột, để ráo nước rồi xoa một lượng muối đã rang vào bên trong cá. Mổ kiểu này khó hơn và dễ bị đứt tay nhưng khi cho cá vào nồi để kho, cá sẽ dai hơn và không bị vỡ. Cách ướp cá cũng là bí quyết riêng của người dân Tây Bắc để cá có mùi vị hấp dẫn.

Món cá trê kho thập cẩm này sẽ không dùng riềng mẻ hay nghệ vì chính những gia vị đó sẽ làm át đi vị tươi ngon của cá. Ớt tươi, mắc khén nghiền nát, hành, tỏi, rau thơm rừng thái nhỏ, hạt sen, lá hứng, củ sả, ớt, mì chính… tất cả được trộn đều rồi nhồi vào bụng cá để khoảng 15 phút cho ngấm gia vị. Khi cá cứng, người ta mới cho cá vào nồi kho cùng nước màu để cá có màu đẹp, kho cá trên than tro củi nóng chừng 45 phút thì cá chín mềm.

Kiểu kho cá độc đáo này giúp bản thân nước bên trong giữ được lâu hơn và khiến thịt cá không bị cháy. Vị dịu của mắc khén, vị cay nồng của ớt, vị đậm đà của muối, vị thơm ngậy của cá trê hòa với mùi thơm của rau thơm rừng… tất cả tạo nên một hương vị rất riêng, rất hấp dẫn. Từng thớ thịt cá trắng ngà quyện với gia vị dậy mùi thơm phức, nếm thử một miếng cũng cảm nhận được độ ngon, ngọt và đậm đà.

Bạn có thể thưởng thức cá trê kho thập cẩm nhâm nhi cùng chút rượu thơm lừng hay món xôi ba màu sẽ thêm phần thi vị cho bữa ăn. Chỉ bằng loại cá bình dị, quen thuộc kết hợp với các gia vị sẵn có mà khiến thực khách dù chỉ một lần được thưởng thức món cá trê kho thập cẩm của người vùng cao Tây Bắc đã thực sự bị chinh phục, để rồi không khỏi lưu luyến, nhớ về một vùng đất nguyên sơ này.

Hãy thử một lần ghé qua vùng Tây Bắc, dù chỉ sống vài ngày trong các bản làng của người dân tộc, quan sát và chứng kiến cuộc sống hằng ngày của họ, hẳn sẽ không bao giờ quên được những món ăn bình dị nhưng đậm chất văn hóa của người dân nơi đây.
Hình đại diện của người dùng
lalala1990
 
Bài viết: 126
Ngày tham gia: 21 Tháng 6 2012 15:47

Thưởng thức hương vị Măng rừng Tây Bắc

gửi bởi lalala1990 22 Tháng 6 2012 16:20

Đặc sản vùng Tây Bắc - Thưởng thức hương vị Măng rừng Tây Bắc.

Rừng Tây Bắc có vô số loại măng như: Măng nứa, măng vầu, măng sặt, măng lay, măng trúc, măng giang, măng mai, măng tre… Mỗi loại đều có hương vị riêng rất độc đáo, mà thực khách dù chỉ mới được thưởng thức một lần cũng không thể nào quên.

Khi những tiếng sấm đầu mùa rung chuyển cả núi ngàn, khi hoa Ban nở tỏa hương thơm dịu, những mầm măng như đã hẹn, đồng loạt đội đất vươn lên đón ánh mặt trời. Những búp măng như tay người sơn nữ nuột nà đầy sức sống, hứa hẹn một màu xanh ngút ngát của sự sinh tồn và phát triển.

Rừng Tây Bắc có vô số loại măng như: Măng nứa, măng vầu, măng sặt, măng lay, măng trúc, măng giang, măng mai, măng tre… Mỗi loại đều có hương vị riêng rất độc đáo, mà thực khách dù chỉ mới được thưởng thức một lần cũng không thể nào quên. Cứ vào khoảng cuối tháng giêng đến tháng cuối năm âm lịch là chúng ta có thể dễ dàng bắt gặp những mầm măng vươn ra từ lòng đất.

Măng Nứa mỏng, trắng ngần, dùng để xào với tỏi xém cạnh sẽ được một món ngon tuyệt. Còn nếu phơi khô, mỗi khi ăn hầm với xương, nhiều người sành ăn còn cảm thấy ngon hơn cả măng lưỡi lợn.

Măng Vầu đặc hơn măng Nứa, để luộc hay xào đều cảm thấy thú vị. Nếu như măng Vầu ngọt có vị như đã cho mì chính khiến thực khách không khỏi trầm trồ, thì măng đắng lại có cái dư vị nhằn nhặn trên đầu lưỡi, gợi nhớ đến một câu chuyện tình được truyền từ đời này sang đời khác ở Tây Bắc như một huyền thoại chuyên chở khát vọng của câu chuyện tình yêu: “ Ngày xưa có một chàng trai sinh ra trong một gia đình nghèo khổ, bố mẹ đặt tên chàng là Khôm – tiếng Thái tức là đắng. Tuy nghèo khổ nhưng chàng trai này chịu khó làm nương và săn bắt thú rừng, tiếng khèn của chàng làm thổn thức biết bao cô gái trong bản. Rồi chàng đã lọt vào ánh mắt của nàng Ban – người con gái xinh đẹp nhất vùng đã trao khăn Piêu hẹn mùa xuân cùng chung bếp lửa. Nhưng tên chúa đất quyết bắt nàng về làm người hầu. Chàng Khôm và nàng Ban cùng nhau trốn vào rừng sâu quyết bảo vệ tình yêu trong sáng của mình.

Họ đi mãi, đi mãi vẫn bị săn đuổi. Đói, mệt, kiệt sức không thể đi được nữa hai người đã gục ngã bên nhau. Đất quê hương đã mở vòng tay ôm lấy hai người vào vòng tay nhân ái. Từ nấm mộ của nàng Ban mọc lên một cây, lá hình trái tim chung đôi xanh biếc. Mỗi độ xuân về lại trút lá rồi bừng nở những bông hoa năm cánh trắng ngần, thơm ngát như búp tay nàng Ban. Còn từ nấm mộ của chàng Khôm vươn lên một mầm cây, cứ mội độ xuân về là đội đất nhú lên những ngọn măng có vị đắng như vẫn không nguôi mối tình tuyệt vọng. Dân trong trong vùng này vẫn thường lấy măng Vầu đắng về thái nhỏ ngâm với nước cùng hoa ban thì thấy măng hết đắng, khi ăn còn ngân mãi trong lòng”. Để rồi mỗi lần người già kể cho con cháu nghe : “ Ngày xưa…” là mỗi người lại rưng rưng trong lòng và trân trọng tình yêu.

Người dân tộc Dao ở Lào Cai thường bóc bẹ thái phần non của măng đắng như những sợi miến, vị đắng còn rất ít, chỉ vừa đủ tạo nên một sự ngỡ ngàng cho thực khách.

Măng Sặt thon nhỏ nhưng lại là loại măng được thực khách sành điệu bình chọn là một trong những loại măng ngon nhất của núi rừng Tây Bắc. Loại măng này dễ chế biến, có thể dùng để nướng trên than hồng chấm với muối ớt trộn chanh, rồi xuýt xoa tận hưởng. Ngọn măng đặc, ngọt lịm, không có mùi he, ăn no mà không thấy chán.

Măng sặt dùng xào với cà chua cũng rất tuyệt. Còn đập dập om với thịt lợn ba chỉ thì thực khách chỉ còn biết lặng đi trong một cảm giác tuyệt vời khó diễn tả bằng lời, cứ ngỡ rằng tinh túy của núi rừng đang hội tụ tại nơi ngọn măng nhỏ bé. Loại măng này có nhiều ở Mường Lò – Yên Bái và đang nổi lên như một đặc sản góp phần xóa đói giảm nghèo cho bà con các dân tộc ít người nơi đây. Cứ nhìn những rừng sặt mênh mông và từng đoàn ô tô mang biển số các tỉnh miền xuôi nối đuôi nhau chở măng mỗi mùa xuân mà trong lòng lại dâng lên một niềm thích thú…

Măng có thể chế biến thành nhiều món, món nào cũng thơm ngon, nhưng người Tây Bắc rất ưa thích món măng muối chua. Măng chua xào lăn với cào cào, dế mèn, bọ xít… hay nấu canh cá là nhất hạng. Món này thường được dùng để đãi khách quý.

Mùa măng đã đến, du khách có dịp lên Tây Bắc, đêm đêm được nghe tiếng lách tách của những mầm măng đang cựa mình. Được tận hưởng hương vị của măng rừng do những đôi tay ngà thổi hồn, chắc chắn bạn sẽ thật ấn tượng về một vùng đất nơi địa đầu Tổ Quốc…
Hình đại diện của người dùng
lalala1990
 
Bài viết: 126
Ngày tham gia: 21 Tháng 6 2012 15:47

Đặc sản Tây Bắc

gửi bởi lalala1990 22 Tháng 6 2012 16:21

Bạn hãy thử một lần lên Tây Bắc sống cùng người Thái trong nếp nhà sàn mù sương, vào một đêm lạnh dịu ngồi quanh bếp lửa, nhâm nhi rượu cần (lẩu xá) thanh vị hoặc rượu cất (lẩu xiêu) nồng nàn, ăn một miếng lam nhọ, cáy mọ hay pa píng... mà quên hẳn những bữa đãi đằng trong restaurant, tay dao, tay dĩa, nơi đô thành...

Mời các bạn lên Tây Bắc (Hoà Bình, Sơn la, Lai Châu) để thưởng thức phong vị Thái, một phong vị không trộn lẫn, có từ ngàn đời.

Trên bước lữ hành, du khách có dịp thưởng thức các món ăn bản địa - một trong những đặc trưng văn hoá của từng vùng, miền, từng tộc người.

Món Heo thui luộc

Là món ăn khá đơn giản, mang dấu ấn hoang sơ - gần như là món ăn truyền thống của dân miền núi Hòa Bình. Heo nuôi thả ở môi trường thiên nhiên, ăn rau, quả, củ. Sau khi cắt lấy huyết heo, người ta không nấu nước sôi cạo lông như cách làm thông thường, mà lấy nhánh lá tre nứa, cỏ tranh khô hoặc rơm rạ thui vàng như thui bò, cầy, thui đến đâu thì dùng dao cạo sạch lông đến đó.

Heo thui xong rửa sạch trước khi mổ lấy bộ lòng buộc thịt treo lên để cho ráo máu. Sau đó, người ta xẻ heo ra cho vào nồi luộc trên bếp củi với nhiệt độ lửa đun sôi riu riu. Khi thịt vừa chín tới vớt ra xắt mỏng sắp trên lá chuối rừng tươi xanh. Thịt luộc nóng hổi tỏa mùi thơm ngon. Thịt heo luộc chấm với muối rang và hạt dổi (giống như hạt tiêu xanh) nướng giã nhỏ. Ăn miếng đầu tiên sẽ cảm nhận được vị ngọt của thịt vị giòn béo của da và mỡ mùi thơm phưng phức của lá chuối rừng hương vị nồng của hạt dổi, mặn mà của muối rang.

Món Lam nhọ

Về ăn (cũng như mặc, ở), người Thái ở Tây Bắc ưa cái đậm, cái mạnh, và cái vững. Món ăn được ưa chuộng là món nướng rồi lại hấp. Lam là nướng, nhọ là nhừ. Tảng thịt trâu, hoặc bò, nướng trên than hồng cho thật chín rồi thái mỏng ngang thớ, trộn với các thứ gia vị: Tiêu rừng (mắc khén), ớt, tỏi, gừng và rau bí, quả bí non, quả cà rừng... tất cả cho vào ống tre nướng chín, sau đó lấy que chọc cho nhuyễn, lại nướng ống tre lần nữa cho chín nhừ.

Lam nhọ vị ngọt đậm, mềm nhừ mà vẫn đóng bánh, khi ăn phải lấy đũa xắn từng miếng.

Món Thua nau

Được làm bằng đậu nành. Chế biến thua nau cũng công phu lắm. Đậu nành hạt mẩy cho vào nồi ninh thật kỹ, để nguội, phủ lá chuối tươi ủ lên gác bếp, khi lên men trắng, ngả mùi, đem giã nhuyễn. Riềng, tỏi giã nhỏ, lá chuối tươi sạch đốt lấy tro, muối rang nổ, ớt, mắc khén, rượu trắng... tất cả trộn đều, tấp vào hũ lèn chặt, nút thật kín, để lên bếp chừng mươi mười lăm ngày là ăn được hoặc có nơi người ta nặn thành từng bánh nhỏ phơi khô, khi ăn thì nướng vùi trong tro nóng.

Thua nau nướng, dậy mùi thơm như nướng cá khô, mực khô.

Món Pa pính (món cá nướng)

Người ta dùng các loại cá bản to như chép, mè, trôi, chắm... con độ một cân, cân rưỡi mổ đằng lưng, bỏ ruột, để ráo nước, rồi xoa một lượt muối rang nổ vào bên trong cá: Mắc khén, ớt tươi nướng, nghiền nát, hành tỏi, rau thơm rau ngò thái nhỏ, tất cả trộn đều nhồi vào bụng cá, để một lúc cho ngấm gia vị, khi cá cứng kẹp dọc con cá, nướng trên than hồng.

Cá chín dậy mùi thơm rất riêng, rất độc đáo.

- Người Thái còn có món gà luộc chấm chéo tắp (gan gà luộc chín trộn với gia vị, tiêu gừng, muối rang nghiền nát) và bát cáy mọ. Cáy mọ (thịt gà tra đủ các thứ gia vị, gói lá nướng vùi tro), miếng ăn thơm mềm, béo ngậy mà không ngấy, nhâm nhi với rượu.

- Ngoài ra, người Thái còn các món côn trùng như trứng ong, trứng kiến (non tó, non ten); nhộng sâu chít (đuổng khem)...

Đặc biệt người Thái thích món nướng: Nướng trực tiếp trên than hồng, gọi là chí; gói thức ăn vào lá vùi tro nướng gọi là pho; bỏ vào ống tre nướng, gọi là lam...

- Người Thái giản dị, không mâm cao, cỗ đầy, không nem công, chả phượng. Người ta chú ý đến hương, đến vị mà ít chú ý đến mỹ thuật bày biện, màu sắc của món ăn. Người Thái xem ăn uống là dịp để thể hiện phong cách ứng xử trong sinh hoạt cộng đồng. Không lấy ăn uống làm chính mà lấy sự vui làm trọng.

- Bạn hãy thử một lần lên Tây Bắc sống cùng người Thái trong nếp nhà sàn mù sương, vào một đêm lạnh dịu ngồi quanh bếp lửa, nhâm nhi rượu cần (lẩu xá) thanh vị hoặc rượu cất (lẩu xiêu) nồng nàn, ăn một miếng lam nhọ, cáy mọ hay pa píng... mà quên hẳn những bữa đãi đằng trong restaurant, tay dao, tay dĩa, nơi đô thành...
Hình đại diện của người dùng
lalala1990
 
Bài viết: 126
Ngày tham gia: 21 Tháng 6 2012 15:47

Cơm Lam

gửi bởi lalala1990 22 Tháng 6 2012 18:52

Cơm lam là món ăn truyền thống của cộng đồng các dân tộc miền núi, từ bao đời nay: Mường, Nùng, Dao, Mán, Thái … Nguyên liệu là loại nếp nương đồi, gặt về tuyển chọn kỹ càng. Cách làm cơm lam cũng không khó: gạo nếp được vo, ngâm kỹ cho vào ống tre tươi non dài khoảng 35 - 40cm. Để cơm lam có vị hương cho thêm hương liệu núi rừng, ở mỗi làng bản, bà con có đặc thù vị hương món cơm lam của mình. Do gạo ngâm, vo kỹ, tích đủ lượng nước, nên khi xoay đều nướng trong lửa nhiệt, hơi bên trong ống tre làm hạt gạo dẻo quạnh toả lan một mùi thơm quyến rũ khó cưỡng lại.
Hình đại diện của người dùng
lalala1990
 
Bài viết: 126
Ngày tham gia: 21 Tháng 6 2012 15:47

Cơm Lam

gửi bởi lalala1990 19 Tháng 7 2012 08:36

Cơm lam bắt nguồn từ những chuyến đi rừng dài ngày của người đàn ông với túi gạo mang theo, dao quắm và đá đánh lửa cùng ống nứa sẵn có trong rừng, vậy mà nay đã trở thành món đặc sản, “hút hồn” du khách.

Trong hình dung cảm tính của nhiều người, cơm lam phải là thứ cơm đại loại có mầu xanh của lá rừng, có hương thơm của cây rừng… nhưng nào chỉ thế. Những ống nứa non thon nhỏ dài dài như tấm mía ở chợ đã nướng sém lớp vỏ ngoài, được người làm cơm lam khéo léo róc đi lớp vỏ cật khét lửa, để lộ ra lớp vỏ giữa trắng trẻo thơm tho. Tước nhẹ từng dải như người bóc chuối chín lớp vỏ giữa đó, là đến phần lõi cơm. Lõi cơm được bao bọc bởi một lớp vỏ lụa mịn màng, mỏng mảnh, có màu trắng ngà – thứ vỏ lụa chỉ có trong ruột ống nứa non, khiến cho cơm lam có một nhan sắc rất đỗi thuần hậu mà ta muốn được nâng niu mãi.

Hình ảnh

Chỉ là một món ăn giản dị của núi rừng, gắn với những con suối róc rách đầu nguồn, những nương lúa chín vàng bên sườn đồi, những vạt rừng tre nứa xanh ngút đầu non và bếp lửa mùa đông của mẹ, mà sao có thể khiến người đi xa khó nguôi quên đến thế. Cơm lam cũng khiến người mới gặp lần đầu bỗng ngỡ ngàng trước một món ăn tưởng không có gì đơn giản, khiêm tốn hơn, mà chứa trong đó biết bao nghệ thuật và ý tưởng của hạt gạo vùng cao trong mối giao tình với nước, lửa và những ống nứa non…

Có lẽ, câu chuyện về cơm lam đã bắt nguồn từ những chuyến đi rừng dài ngày của người đàn ông, từ những chuyến đi săn và những đêm du canh xa xưa. Không nồi chảo, không cơm nắm, cơm vắt phiền toái, chỉ một cái ruột tượng đựng gạo vắt qua vai, một con dao quắm và một hòn đá, ít bùi nhùi đánh lửa. Đói lúc nào, dừng lại ở đó sẵn dao chặt lấy vài ống nứa, sẵn gạo mang theo, sẵn nước dưới suối và lửa trong tay, thế là có thể có cơm lam. Cơm lam cũng gắn với những chuyến đi nương đi rẫy xa, những dịp vui trong gia đình, những khi cao hứng thèm ăn cơm lam thay cho cơm chín trong nồi, xôi đồ trong chõ…

Nguời dân tộc phía bắc từ Tày, Nùng, Mường, Dao, Thái đều làm cơm lam. Ngoài cơm lam, họ còn có cả cá lam, chim lam, rau quả lam… Phải thừa nhận làm đồ ăn lam là một nghệ thuật tinh tế đặc biệt. Mầu sắc trên ống nứa qua lửa có thể cho người làm lam nhận biết chính xác được mức độ chín của thức ăn, từ đó có thể bày biện cả một bữa tiệc lam ngay trên lá chuối giữa núi rừng hoang vu một cách tự tin và hấp dẫn nhất…

Vùng Tam Kim, Bắc Hợp thuộc huyện Nguyên Bình (Cao Bằng) được tiếng là cơm lam ngon hơn nhiều vùng khác. Muốn có cơm lam ngon, đầu tiên phải có loại nếp ngon, thứ nếp trồng trên nương, hàng năm thu hoạch vào khoảng tháng 9, tháng 10. Mùa lạnh đến, một chút mưa rét, bên bếp lửa than cời, dễ thèm cơm lam lắm. Thế là cả nhà lại quây quần, người tiện nứa, người vo gạo, người đi chặt lá chuối non về làm nút ống…

Vùng này còn có thứ gạo ngon nổi tiếng, người Tày gọi là gạo Khẩu lùm phua, có nghĩa là thứ gạo ăn ngon đến nỗi người đàn bà có thể quên cả phần chồng! Một cách tán tụng hy hữu, nhiều hàm ý và cũng thật dí dỏm. Đem ngâm gạo trong nước vài giờ đồng hồ như người miền xuôi chuẩn bị đồ xôi hoặc gói bánh chưng để khi lam, hạt cơm sẽ chín rền hơn. Dụng cụ để lam chính là ống nứa, hoặc ống tre non, vừa trải qua thời kỳ măng. Theo một số người thạo làm cơm lam, nứa dễ làm cơm lam hơn vì ống nhỏ, thường có lớp giấy lụa mỏng mịn trong khi lớp lụa của tre thô dầy hơn. Loại ống nứa hoặc tre non này mỗi cây chỉ chặt được khoảng từ ba đến bốn ống, mỗi ống dài độ 30 phân… Người ta dồn gạo đã ngâm vào ống, cứ ba phần gạo, hai phần nước, chào lại khoảng 5 phân gần miệng ống (để khi gạo nở sẽ kín đầy cả ống) rồi nút lại bằng thứ lá chuối non vừa chặt về đã hơ qua lửa cho mềm.

Nhiều người còn nói, cơm lam mà có được thứ nước có sẵn trong ruột nứa, sẽ thơm ngon bội phần bởi hương vị của tự nhiên, của trời đất dồn lại. Thực tế, hiếm khi có được thứ nước sẵn có đó, người làm lam vẫn dùng thứ nước suối trong vắt đựng trong những ống vầu vác về. Khi đưa ống lam vào nướng trên bếp, vỏ nứa còn xanh mướt, khi cơm lam chín, vỏ nứa cũng đã chuyển mầu. Đống lửa to hay nhỏ sẽ khiến thời gian làm cơm lam chín nhanh hay chậm, tay người xoay trở ống cơm lam khéo léo sẽ giúp cơm được chín đều.

Một nhà hàng mang tên Pác Bó nhờ thế đã tồn tại mấy năm nay ở trên phố Yên Phụ thuộc quận Tây Hồ, Hà Nội. Cũng nhà sàn, bàn tre, rượu cần, cơm lam và măng chua. Cơm lam ở đây được tiện thành từng khúc ngắn độ 4-5 phân như khúc mía mà người bán rong thường vẫn tiện sẵn, để bán cho những khách ăn quà lười biếng ở phố. Chấm từng miếng với muối vừng, thi thoảng chen vào một lát măng chua, ăn thấm thía ra phết… Chính vì thế mà ở đây vào buổi trưa, buổi tối, vẫn gặp người giọng nam, kẻ giọng trung chen giữa những giọng Hà Nội. Một không khí ẩm thực tương đối thanh khiết giữa chốn thị thành.

Tất nhiên, đã không ít khách ẩm thực sau khi nếm thử món cơm lam “sản xuất” tại nhà hàng đã không hài lòng và gọi những ống cơm chín trong lò nướng công nghiệp đó là cơm lam thành phố . Vì cái thứ cơm lam mà họ khắc ghi trong trí nhớ, phải là thứ cơm lam nguyên bản, thứ cơm lam chỉ ở đất rừng mới có, hương vị trời đất ban cho, hòa quyện trong từng hạt cơm thơm dẻo mùi vị dịu dàng của nứa non, tre non, mùi của hương sớm đọng trên lá chuối, của những giọt nước suối đầu nguồn mát lành và mùi của bếp lửa phập phồng ngày đông lạnh…
Hình đại diện của người dùng
kenguide
 
Bài viết: 19
Ngày tham gia: 08 Tháng 10 2012 15:31

Re: Cơm Lam

gửi bởi kenguide 06 Tháng 11 2012 14:06

Món cơm lam này nhiều lúc muốn ăn lắm mà không biết kiếm đâu ra nhỉ. Có bạn nào biết địa chỉ bán cơm lam ở HN không?
Quay về Ẩm thực
 


  • Bài Viết Liên Quan
    Trả lời
    Xem
    Bài viết sau cùng

Đang trực tuyến

Đang xem chuyên mục này: Không có thành viên nào trực tuyến.1 khách.